Historia

Wiązka zadań

Wyprawy Kolumba

Drukuj

Sugerowane przeznaczenie Praca na lekcji, Sprawdzian, Praca domowa

Opis wiązki zadań

Wiązka ta składa się z dwóch zadań i odwołuje się do najważniejszych wydarzeń z okresu odkryć geograficznych - wypraw Krzysztofa Kolumba. Materiał wyjściowy stanowi mapa z zaznaczonymi trasami czterech wypraw, które Kolumb odbył do Nowego Świata. Zamieszczono na niej także nazwy, zarówno współczesne, jak i historyczne wybranych obszarów. Wykorzystując kolejne zadania z wiązki kształcimy (bądź sprawdzamy) u uczniów umiejętności pracy z mapą i jej legendą, które powinny być kształcone na każdym poziomie edukacji historycznej.

Na podstawie mapy przedstawiającej wyprawy Krzysztofa Kolumba rozwiąż zadania.

kolumb1

Opracowanie własne na podstawie mapy z www.wikipedia.com

Zadanie 1

Zaznacz znakiem X te informacje, które można potwierdzić analizując mapę wraz z legendą.

1.

Hispaniola została odkryta w trakcie wyprawy w latach 1492-93.

               

2.

W czasie drugiej wyprawy Kolumb dopłynął do dzisiejszej Kolumbii.

 

3.

W czasie trzeciej wyprawy Kolumb dotarł najpierw na Wyspy Zielonego Przylądka a potem na Maderę.

    

4.

W XVI wieku Kolumb dotarł do terenu dzisiejszego Hondurasu.

 

5.

Do terenu dzisiejszej Wenezueli Kolumb dotarł wcześniej niż na Kubę (Juanę).

 

Odpowiedź, podstawa programowa i omówienie zadania

Poprawna odpowiedź

1 i 4

Wymaganie ogólne

1.1 Chronologia historyczna. Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie oraz porządkuje je i ustala związki poprzedzania, równoczesności i następstwa.
2.1 Analiza i interpretacja historyczna. Uczeń wyszukuje oraz porównuje informacje pozyskane z różnych źródeł i formułuje wnioski.

Wymaganie szczegółowe

16.1 Wielkie odkrycia geograficzne. Uczeń sytuuje w czasie i przestrzeni wyprawy Krzysztofa Kolumba, Vasco da Gamy, Ferdynanda Magellana oraz sytuuje w przestrzeni posiadłości kolonialne Portugalii i Hiszpanii.

Komentarz

W zadaniu tym uczeń proszony jest o rozstrzygnięcie, czy zaproponowane zdania znajdują potwierdzenie w informacjach zawartych na mapie. Kluczem do poprawnego rozwiązania tego zadania jest wyszukanie informacji na mapie. Każde ze zdań wymaga skupienia się na innym elemencie mapy lub jej legendy. Oprócz tego dwa ostatnie zdania wymagają dodatkowo od ucznia wykazania się prostymi umiejętnościami z zakresu chronologii.

W zdaniu 1. uczeń po pierwsze musi odnaleźć na mapie Hispaniolę, a następnie, na podstawie legendy mapy rozstrzygnąć, w jakich latach odbyła się wyprawa, w trakcie której wyspa ta została odkryta. Zdanie 2. wymaga od ucznia prześledzenia trasy drugiej wyprawy i rozstrzygnięcia, czy w jej trakcie dopłynięto do obszarów dzisiejszej Kolumbii. Z kolei w zdaniu 3. uczeń musi przeanalizaować przebieg trzeciej wyprawy i ustalić kolejność docierania do różnych miejsc. Zdanie 4. wymaga połączenia umiejętności pracy z mapą z umiejętnościami z zakresu chronologii ćwiczonymi jeszcze na poziomie szkoły podstawowej, jakimi jest zamiana dat rocznych na wieki. Uczeń musi bowiem na podstawie mapy i legendy, podobnie jak robił to w zdaniu 1. ustalić kiedy Kolumb dotarł do Hondurasu, a następnie zamienić datę na wiek. Ostatnie zdanie (nr 5) ponownie wymaga od ucznia wykonania tej samej operacji dla dwóch kolejnych obszarów, a następnie ustalenia kolejności ich odkrywania. Spośród zaproponowanych zadań w tej wiązce, to właśnie wymaga od ucznia wykazania się najwyższym poziomem kompetecji w pracy z mapą.

Wykorzystanie tego zadania na lekcji pozwala nauczycielowi ćwiczyć pracę z mapą, równocześnie zapoznając uczniów z dziejami wypraw odkrywczych. W razie potrzeby można tworzyć kolejne - analogiczne do zaproponowanych - zdania do weryfikacji przez uczniów

Słowa kluczowe

mapa | nowożytność

Zadanie 2

Poniższa mapa przedstawia schematyczny przepływ prądów morskich na Oceanie Atlantyckim. Jaka jest generalna zależność pomiędzy przepływami prądów morskich i trasami wypraw Kolumba?
kolumb2
Na podstawie: P. Świtalski, B. Wysota, Geografia. Zeszyt ćwiczeń dla klasy VI, Poznań 1996, s. 30.
 

Prądy morskie

A. pomagały dotrzeć do Nowego Świata, ale utrudniały powrót do Europy.

B. pomagały dotrzeć do Nowego Świata i powrócić do Europy.

C. utrudniały dotarcie do Nowego Świata, ale pomagały powrócić do Europy.

D. utrudniał dotarcie do Nowego Świata i powrót do Europy.

Odpowiedź, podstawa programowa i omówienie zadania

Poprawna odpowiedź

B

Wymaganie ogólne

2.1 Analiza i interpretacja historyczna. Uczeń wyszukuje oraz porównuje informacje pozyskane z różnych źródeł i formułuje wnioski.
3.1 Tworzenie narracji historycznej. Uczeń tworzy narrację historyczną, integrując informacje pozyskane z różnych źródeł.

Wymaganie szczegółowe

16.1 Wielkie odkrycia geograficzne. Uczeń sytuuje w czasie i przestrzeni wyprawy Krzysztofa Kolumba, Vasco da Gamy, Ferdynanda Magellana oraz sytuuje w przestrzeni posiadłości kolonialne Portugalii i Hiszpanii.

Komentarz

Zadanie to jest przykładem na to, jak integrować treści z różnych przedmiotów. Zestawiono tutaj mapę typową dla lekcji historii (zarówno w formie, jak i treści) z mapą używaną zazwyczaj na lekcjach geografii. Uczeń musi przyjrzeć się obu źródłom i porównać informacje, które z nich odczytał. Na mapie historycznej powinien zauważyć, że wszystkie wyprawy Kolumba do Nowego Świata płynęły szlakiem południowym, a wracały szlakiem północnym. Pomimo pewnych odchyleń oczekujemy, że uczeń zaobserwuje tę generalną zależność Taki sam przepływ prądów morskich na Oceanie Atlantyckim powinien naprowadzić na zaznaczenie odpowiedzi B.

Zadanie może okazać się trudne dla uczniów, którzy skoncentrowali się na szczegółach, informacjach dotyczących poszczególnych wypraw (których przebieg, jak w przypadku pierwszej wyprawy nieznacznie łamie tę zależność), nie dostrzegając generalnej tendencji - do Nwego Świata płynięto zawsze trasą położoną bardziej na południe w stosunku do szlaku powrotnego. Zadanie nie zostanie też prawidłowo rozwiązane, jeśli uczeń nie będzie potrafił zestawiać informacji zaczerpniętych z różnych źródeł i nie dostrzeże pomiędzy nimi podobieństwa.

W tej formie zadanie ma charakter zadania zamkniętego, ale równie dobrze może ono funkcjonować na lekcji lub sprawdzianie jako zadanie otwarte. Wówczas uczniowie zostaną postawieni w sytuacji, w której sami muszą rozpoznać jakie zależności zachodzić mogą pomiędzy wydarzeniami z mapy pierwszej i zjawiskami z mapy drugiej. Rozwiązanie takie pozwala także kształcić lub sprawdzać umiejętności narracji historycznej, w której uczeń integruje informacjhe pozyskane z różnych źródeł.

Słowa kluczowe

mapa | nowożytność

Utwór jest chroniony prawem autorskim. Zasady i warunki korzystania z niego określa Regulamin Serwisu Bazy Dobrych Praktyk.

"Masz uwagi do treści? Uważasz, że zawiera błąd? Napisz na bnd@ibe.edu.pl

* Chcesz otrzymywać informacje o nowych zadaniach?

Zaprenumeruj newsletter na pierwszej stronie "Entuzjaści Edukacji"

* Słowa kluczowe

genealogia   ikonografia   mapa   nowożytność   starożytność   statystyka   średniowiecze   tekst    XIX w.   
.